ભારતીય કોટન માર્કેટ: કપાસ તરફ વલણ, પરંતુ પડકારો હજુ પણ છેભારતનું કોટન માર્કેટ 2025-26 દરમિયાન ઘણા ઉતાર-ચઢાવમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. એક તરફ, કિંમતોમાં સુધારાના સંકેતો છે, તો બીજી તરફ માળખાકીય અને વૈશ્વિક પડકારો હજુ પણ યથાવત છે.2025માં સ્થાનિક બજાર દબાણ હેઠળ રહ્યું કારણ કે સરકારે સપ્ટેમ્બરથી 31 ડિસેમ્બર સુધી કપાસની આયાત ડ્યુટી ફ્રી કરી હતી. તેના કારણે આયાતી કપાસ અને સ્થાનિક આવક બંનેમાં વધારો થયો હતો, જેના કારણે ખેડૂતોને સારા ભાવ મળી શક્યા ન હતા. જોકે, 1 જાન્યુઆરી, 2026થી 11 ટકા આયાત ડ્યૂટી લાગુ થયા બાદ બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવો પણ મજબૂત થયા, જેના કારણે સ્થાનિક ભાવ લઘુત્તમ ટેકાના ભાવની આસપાસ અથવા તેની ઉપર રહે છે.તાજેતરના વૈશ્વિક વિકાસ, ખાસ કરીને યુદ્ધો અને ક્રૂડ ઓઈલની વધતી કિંમતોએ કોટન માર્કેટને ટેકો આપ્યો છે. જેમ જેમ તેલ મોંઘું થયું તેમ તેમ માનવસર્જિત ફાઈબર જેવા કે પોલિએસ્ટર અને રેયોનની કિંમત વધી, જેના કારણે કપાસની માંગમાં વધારો થયો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કપાસના ભાવમાં લગભગ 13 ટકાનો વધારો થયો છે, જેની અસર ભારતીય બજાર પર પણ થઈ છે.નિકાસ મોરચે પણ સકારાત્મક સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. કપાસ, યાર્ન અને કાપડની નિકાસમાં સંભવિત વધારાથી ખેડૂતોને સારા ભાવ મળવાની અપેક્ષા છે. આ કારણોસર આગામી સિઝનમાં ખેડૂતો કપાસનું વાવેતર વધારવા તરફ ઝૂકી શકે છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચરના અનુમાન મુજબ, 2026-27માં ભારતમાં કપાસનો વિસ્તાર લગભગ 3 ટકા વધી શકે છે અને ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો પણ શક્ય છે.ભારતમાં કપાસની ખેતી પ્રાદેશિક રીતે જુદા જુદા સમયે થાય છે. ઉત્તર ભારતમાં (પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન) વાવણી એપ્રિલ-મે દરમિયાન થાય છે અને આ પ્રદેશ કુલ ઉત્પાદનના લગભગ 14 ટકા આપે છે. મધ્ય ભારત (ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ) દેશનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક પ્રદેશ છે, જેનો હિસ્સો લગભગ 55 ટકા છે અને અહીં વાવણી જૂન-જુલાઈમાં થાય છે. દક્ષિણ ભારતમાં (આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા, કર્ણાટક, તમિલનાડુ)માં વાવણી ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં થાય છે, જ્યાં લાંબી જાતના ફાઇબરનું ઉત્પાદન થાય છે.રાજ્ય સ્તરે ચિત્ર મિશ્ર છે. પંજાબમાં, સરકારી પ્રોત્સાહનોને કારણે કપાસનો વિસ્તાર વધવાની સંભાવના છે, જ્યારે હરિયાણા અને રાજસ્થાનમાં, જીવાતો, સિંચાઈ અને વૈકલ્પિક પાકોને કારણે વિસ્તાર ઘટી શકે છે. ગુજરાતના ખેડૂતો મગફળી અને જીરું જેવા વધુ સારા નફો આપનારા પાકો તરફ ઝુકાવી શકે છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશનો વિસ્તાર સ્થિર રહેવાની ધારણા છે. ટેકાના ભાવને કારણે દક્ષિણ ભારતમાં ખાસ કરીને તેલંગાણા અને આંધ્રપ્રદેશમાં વાવેતર વધી શકે છે.વૈશ્વિક સ્તરે પણ કપાસના ઉત્પાદન અને માંગમાં બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. 2026-27 માટે યુ.એસ.માં કપાસનો વિસ્તાર લગભગ 4 ટકા વધવાનો અંદાજ છે. ટેક્સાસ અને જ્યોર્જિયા જેવા મુખ્ય રાજ્યોમાં ઉત્પાદન વધવાની શક્યતા છે.જો કે, કપાસ ઉદ્યોગ સામે સૌથી મોટો પડકાર માનવસર્જિત ફાઇબરની સ્પર્ધા છે. છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં પોલિએસ્ટરનો ઉપયોગ ઝડપથી વધ્યો છે. જ્યાં 1970માં લગભગ 50 ટકા કપડાં કપાસમાંથી બનતા હતા, 2024 સુધીમાં આ હિસ્સો ઘટીને 20 ટકાથી પણ ઓછો થઈ ગયો છે. તેનાથી વિપરીત, પોલિએસ્ટરનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે અને હવે કુલ કાપડ ઉત્પાદનમાં અડધાથી વધુનો હિસ્સો છે.નિષ્કર્ષમાં, કપાસ બજાર હાલમાં પુનઃપ્રાપ્તિના સંકેતો દર્શાવે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની ટકાઉપણું માટે ઉત્પાદન ખર્ચ, આબોહવા જોખમો અને સિન્થેટીક ફાઇબરની સ્પર્ધા જેવા પડકારોનો સામનો કરવાની જરૂર પડશે.વધુ વાંચો:- રૂપિયો ૫૪ પૈસા ઘટીને ૯૩.૨૬ પર ખુલ્યો.
રૂપિયો ૫૪ પૈસા ઘટીને ૯૩.૨૬/USD પર ખુલ્યોસોમવારે ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો ૫૪ પૈસા ઘટીને ૯૩.૨૬ પર ખુલ્યો, જે શુક્રવારના ૯૨.૭૨ ના બંધ સ્તરની સરખામણીમાં વધુ ખરાબ થયો.વધુ વાંચો:- સીસીઆઈ કપાસના વેચાણનું રાજ્યવાર વિશ્લેષણ - ૨૦૨૫-૨૬ સીઝન
રાજ્યવાર CCI કપાસ વેચાણ વિગતો - 2025-26 સીઝનભારતીય કોટન કોર્પોરેશન (CCI) એ આ અઠવાડિયે 2025-26 સીઝન માટે કપાસના ભાવમાં પ્રતિ કેન્ડી ₹300 થી ₹700 નો વધારો કર્યો છે. અત્યાર સુધીમાં, CCI દ્વારા 2025-26 સીઝન માટે કુલ આશરે 5,070,800 કપાસની ગાંસડી વેચાઈ છે. વેચાણ કેટલાક મુખ્ય કપાસ ઉત્પાદક રાજ્યોમાં કેન્દ્રિત છે, જેમાં મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત આગળ છે.
CCI એ કપાસના ભાવમાં પ્રતિ કેન્ડી ₹300–₹700 નો વધારો કર્યો; સાપ્તાહિક હરાજી વેચાણ 5.38 લાખ ગાંસડીને પાર કર્યુંકોટન કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (CCI) એ 6 એપ્રિલથી 10 એપ્રિલ, 2026 ના અઠવાડિયા દરમિયાન કપાસના ભાવમાં પ્રતિ કેન્ડી ₹300–₹700 નો વધારો કર્યો. આ હરાજીમાં મિલો અને કપાસના વેપારીઓની મોટી ભાગીદારી જોવા મળી, જેના પરિણામે 2025-26 સીઝન દરમિયાન આશરે 538,600 ગાંસડીનું સાપ્તાહિક વેચાણ થયું.સાપ્તાહિક વેચાણ અહેવાલ6 એપ્રિલ, 2026 (સોમવાર):સપ્તાહની શરૂઆત મજબૂત નોંધ સાથે થઈ, કુલ વેચાણ 146,200 ગાંસડી સુધી પહોંચ્યું. મિલોએ 63,500 ગાંસડી ખરીદી, જ્યારે વેપારીઓએ 82,700 ગાંસડી ખરીદી.7 એપ્રિલ, 2026 (મંગળવાર):સપ્તાહનું સૌથી વધુ એક દિવસનું વેચાણ 150,500 ગાંસડી નોંધાયું. મિલોએ 61,100 ગાંસડી ખરીદી હતી, જ્યારે વેપારીઓએ 89,400 ગાંસડી ખરીદી હતી.8 એપ્રિલ, 2026 (બુધવાર):વેચાણમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે 55,900 ગાંસડી પર સ્થિર થયો. મિલોએ 30,500 ગાંસડી ખરીદી હતી, અને વેપારીઓએ 25,400 ગાંસડી ખરીદી હતી.9 એપ્રિલ, 2026 (ગુરુવાર):આ દિવસે કુલ 37,800 ગાંસડી વેચાઈ હતી. મિલોએ 19,500 ગાંસડી ખરીદી હતી, જ્યારે વેપારીઓએ 18,300 ગાંસડી ખરીદી હતી.10 એપ્રિલ, 2026 (શુક્રવાર):સપ્તાહનું વેચાણ મજબૂત નોંધ પર પૂર્ણ થયું, વેચાણ 148,200 ગાંસડી સુધી પહોંચ્યું. મિલોએ 53,700 ગાંસડી ખરીદી હતી, જ્યારે વેપારીઓએ 94,500 ગાંસડી સાથે લીડ જાળવી રાખી હતી.કુલ વેચાણ અપડેટ૨૦૨૫–૨૬ સીઝન: ૫૦,૭૨,૮૦૦ ગાંસડી૨૦૨૪–૨૫ સીઝન: ૯,૮૮૫,૧૦૦ ગાંસડી
કપાસના ભાવ ₹60,000/કેન્ડીને પાર, વૈશ્વિક સ્તરે તેજીનો અનુભવસ્થાનિક બજારમાં કપાસના ભાવ વધુ મજબૂત થયા છે, આ સિઝનમાં પહેલી વાર ₹60,000 પ્રતિ કેન્ડી (356 કિલો)નો આંકડો પાર કર્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ મજબૂત વૈશ્વિક સંકેતો અને સ્થિર માંગ છે.સ્થાનિક ભાવ ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ એક્સચેન્જ (ICE) પર વૈશ્વિક વાયદાને નજીકથી અનુસરી રહ્યા છે, જ્યાં શુક્રવારે જુલાઈના કરાર 73 સેન્ટ પ્રતિ પાઉન્ડથી ઉપર વધ્યા હતા - જે જૂન 2024 પછીનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે.સ્થાનિક મોરચે, કોટન કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (CCI) એ શુક્રવારે તેના બેન્ચમાર્ક ભાવ પ્રતિ કેન્ડી ₹300 વધાર્યા છે. છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં, ભાવ પ્રતિ કેન્ડી લગભગ ₹1,400 અને છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં લગભગ ₹4,500 વધ્યા છે.વૈશ્વિક પુરવઠા-માંગનું આઉટલુકયુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (USDA) મુજબ, ચીન, ભારત અને પાકિસ્તાનમાં વધુ ઉત્પાદનને કારણે વૈશ્વિક કપાસનું ઉત્પાદન લગભગ 900,000 ગાંસડી વધીને 121.9 મિલિયન ગાંસડી થવાનો અંદાજ છે, જે આર્જેન્ટિનામાં ઘટાડાને સરભર કરશે.ચીન અને ભારત તરફથી મજબૂત માંગ બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામમાં નબળી માંગને સરભર કરશે, જેના કારણે વૈશ્વિક વપરાશ પણ લગભગ 600,000 ગાંસડી વધીને 119.1 મિલિયન ગાંસડી થવાની ધારણા છે.MSP ઉપર ભાવ, પરંતુ માંગ મિશ્રઘણા સ્થાનિક બજારોમાં કપાસના ભાવ લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) થી ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. રાયચુરમાં, શુક્રવારે કાચા કપાસ (કપાસ) ના ભાવ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹9,000 ને સ્પર્શી ગયા.જોકે, ઉદ્યોગના સહભાગીઓ સૂચવે છે કે કપાસના ભાવ મજબૂત હોવા છતાં, યાર્નની માંગ ઊંચા સ્તરે પ્રતિકારનો સામનો કરી રહી છે.બજાર સૂત્રો નોંધે છે કે મિલો રોકડ બજારમાં નવી ખરીદી કરવામાં સાવચેત છે, ખરીદી મોટાભાગે વેપારીઓ સુધી મર્યાદિત છે જે વિસ્તૃત ચુકવણી શરતો ઓફર કરે છે. સારા પાકની અપેક્ષાઓ પણ આક્રમક ખરીદીને મર્યાદિત કરી રહી છે.નિકાસ માંગ પર યાર્નના ભાવમાં વધારોકપાસના ભાવમાં વધારો યાર્ન બજારોમાં પણ પ્રતિબિંબિત થઈ રહ્યો છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં 30 CCH (કોમ્બેડ હોઝિયરી) યાર્નના ભાવ પ્રતિ કિલો ₹55-60 નો વધારો થયો છે, જે ચીનના ખરીદદારો અને બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓની માંગને કારણે લગભગ ₹235 પ્રતિ કિલોથી વધીને લગભગ ₹295 પ્રતિ કિલો થયા છે.આગમન અપડેટવેપાર અંદાજ મુજબ, માર્ચના અંત સુધીમાં કપાસની કુલ આવક લગભગ 294 લાખ ગાંસડી (170 કિલો પ્રતિ કિલો) છે. મહારાષ્ટ્ર 95.25 લાખ ગાંસડી સાથે આગળ છે, ત્યારબાદ ગુજરાત 59 લાખ ગાંસડી સાથે આવે છે. તેલંગાણામાં 46.80 લાખ ગાંસડીની આવક નોંધાઈ છે, જ્યારે કરગુજનટકમાં 25 લાખ ગાંસડીની આવક થઈ છે.એકંદરે, જ્યારે વૈશ્વિક સંકેતો ભાવને મજબૂત રાખી રહ્યા છે, ત્યારે સ્થાનિક બજારમાં સાવચેતીભરી મિલ માંગ અને સુધારેલા પાક ઉત્પાદનની અપેક્ષાઓ વચ્ચે થોડી સ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.વધુ વાંચો:- યુએસ ટેક્સટાઇલ માંગમાં ઘટાડો: ભારતની નિકાસમાં 29% ઘટાડો, વિયેતનામમાં વધારો
યુએસ ટેક્સટાઇલ માંગમાં ઘટાડો: ભારતની નિકાસમાં 29% ઘટાડો, વિયેતનામમાં વધારોપુણે: ફેબ્રુઆરીમાં ભારતની યુએસમાં કાપડ અને વસ્ત્રોની નિકાસમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો, જે એશિયન સાથી દેશો તરફથી નબળી માંગ અને વધતા સ્પર્ધાત્મક દબાણને દર્શાવે છે.ટેક્સટાઇલ અને વસ્ત્રોના કાર્યાલયના ડેટા અનુસાર, ભારતમાંથી યુએસ આયાતમાં વાર્ષિક ધોરણે 28.7% ઘટાડો થયો. તેની તુલનામાં, બાંગ્લાદેશથી થતી આયાતમાં 16.4% ઘટાડો થયો, જ્યારે વિયેતનામમાં 5% વધારો નોંધાયો. કોન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (CITI) ના વિશ્લેષણ મુજબ, ચીનમાં સૌથી વધુ ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેમાં આયાતમાં 45.2%નો ઘટાડો થયો.આ તીવ્ર ઘટાડાએ ભારતનો યુએસમાં બજાર હિસ્સો ગુમાવવાની ચિંતા વધારી છે, ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામમાં.“ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના યુએસ વેપાર ડેટા દર્શાવે છે કે ભારત બાંગ્લાદેશ કરતાં વધુ ઝડપથી હિસ્સો ગુમાવી રહ્યું છે, જ્યારે વિયેતનામ લાભોને મજબૂત કરી રહ્યું છે,” CITI ના સેક્રેટરી જનરલ ચંદ્રિમા ચેટર્જીએ જણાવ્યું હતું.ફેબ્રુઆરી 2026 માં વધારાના યુએસ ટેરિફ પાછા ખેંચાયા હોવા છતાં આ ઘટાડો આવ્યો છે, જે સૂચવે છે કે નિકાસ ઓર્ડરમાં લાભો હજુ સુધી પ્રતિબિંબિત થયા નથી. નિકાસકારો કહે છે કે ઘણા યુએસ ખરીદદારો ટેરિફ સમયગાળા દરમિયાન પહેલાથી જ અન્ય દેશોમાં સોર્સિંગ ખસેડી ચૂક્યા છે અને પાછા ફરવામાં ધીમા છે."ઊંચા ટેરિફને કારણે જોખમોને હેજ કરવા માટે ઘણા યુએસ ખરીદદારો ભારતથી દૂર ગયા. અમે તેમાંથી માત્ર 40% જ પાછા મેળવી શક્યા છીએ," રાજલક્ષ્મી કોટન મિલ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રજત જયપુરિયાએ જણાવ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સામાન્ય 90-120 દિવસના ઓર્ડર-ટુ-શિપમેન્ટ ચક્રને ધ્યાનમાં રાખીને, મે-જૂનથી શિપમેન્ટમાં વધારો દેખાઈ શકે છે.ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો આ ઘટાડા માટે યુએસમાં ટેરિફ-આધારિત ફુગાવાને જવાબદાર ગણાવે છે, જેના કારણે 2025માં ગ્રાહક માંગમાં ઘટાડો થયો હતો, જેના કારણે 2024ની સરખામણીમાં આયાત વોલ્યુમમાં ઘટાડો થયો હતો."આ મોટે ભાગે ઓગસ્ટથી અમલમાં આવેલા યુએસ ટેરિફનું પરિણામ છે. ખરીદદારોએ સ્પષ્ટતાની રાહ જોતા ઓર્ડર પાછા રાખ્યા હતા. ફેબ્રુઆરીના ડેટા અગાઉ કરવામાં આવેલા શિપમેન્ટને પ્રતિબિંબિત કરે છે, તેથી તીવ્ર ઘટાડો આશ્ચર્યજનક નથી અને આગળ જતાં ઓછો થવો જોઈએ," ઇન્ડિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ ખાતે નેશનલ ટેક્સટાઇલ કમિટીના ચેરમેન સંજય જૈને જણાવ્યું હતું.CITI એ નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન વલણ માળખાકીય પડકારોને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં વૈશ્વિક ખરીદદારો ખાસ કરીને વિયેતનામ તરફ સોર્સિંગ બેઝને વૈવિધ્યીકરણ કરી રહ્યા છે.મંદી પહેલાથી જ કંપનીના પ્રદર્શનને અસર કરી રહી છે. યુએસ બજારમાં ઉચ્ચ એક્સપોઝર ધરાવતી કંપનીઓએ નબળી માંગ, ઓછો ઉપયોગ ક્ષમતાઓ અને ઉચ્ચ નિશ્ચિત ખર્ચના માર્જિન દબાણને કારણે Q3 માં નફા વૃદ્ધિમાં 50% થી વધુ ઘટાડો નોંધાવ્યો હતો.વધુ વાંચો:- ડોલર દીઠ રૂપિયો ૧૪ પૈસા ઘટીને ૯૨.૭૨ પર બંધ થયો.
શુક્રવારે ભારતીય રૂપિયો ૧૪ પૈસા ઘટીને ૯૨.૭૨ પર બંધ થયો, જે સવારે તેનો શરૂઆતનો ભાવ ૯૨.૫૮ હતો.બંધ સમયે, સેન્સેક્સ ૯૧૮.૬૦ પોઈન્ટ અથવા ૧.૨૦ ટકા વધીને ૭૭,૫૫૦.૨૫ પર અને નિફ્ટી ૨૭૫.૫૦ પોઈન્ટ અથવા ૧.૧૬ ટકા વધીને ૨૪,૦૫૦.૬૦ પર બંધ થયો હતો. લગભગ ૩૨૪૫ શેર વધ્યા, ૮૮૯ શેર ઘટ્યા અને ૧૨૬ શેર યથાવત રહ્યા.વધુ વાંચો :- પ્રોત્સાહન સુધારા સૂચના બાકી, ખેડૂતોમાં મૂંઝવણ
દેશી કપાસ માટે પ્રોત્સાહનમાં સુધારા અંગેની સૂચના બાકી; ખેડૂતો મુશ્કેલીમાંહરિયાણામાં, સરકારે હજુ સુધી દેશી કપાસની ખેતી માટે પ્રોત્સાહન રકમમાં પ્રસ્તાવિત વધારા અંગે સત્તાવાર સૂચના જારી કરી નથી. આનાથી ખેડૂતો મૂંઝવણમાં મુકાયા છે. વર્તમાન નિયમો હેઠળ, દેશી કપાસ માટે પ્રતિ એકર ₹3,000 નું પ્રોત્સાહન લાગુ પડે છે; જોકે, બજેટ સત્ર દરમિયાન, આ રકમ વધારીને પ્રતિ એકર ₹4,000 કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.ખેડૂતો ચિંતા વ્યક્ત કરે છે કે, વાવણીની મોસમ નજીક આવી રહી હોવા છતાં, સૂચનાના અભાવે તે સ્પષ્ટ થતું નથી કે તેઓ આ ખરીફ મોસમ દરમિયાન યોજનાનો લાભ મેળવી શકશે કે નહીં. જો પ્રોત્સાહન રકમમાં પ્રસ્તાવિત વધારો લાગુ કરવામાં નહીં આવે, તો દેશી કપાસની ખેતી હેઠળના વિસ્તારમાં વિસ્તરણની શક્યતા ઘટી શકે છે, જેના કારણે ખેડૂતો ડાંગર જેવા વૈકલ્પિક પાક તરફ વળશે.આ મુદ્દાની સિરસા, હિસાર, ફતેહાબાદ, જિંદ અને ભિવાની જેવા મુખ્ય કપાસ ઉત્પાદક જિલ્લાઓ પર નોંધપાત્ર અસર થવાની શક્યતા છે. રાજ્યમાં કપાસના ઉત્પાદન માટે સિરસા પ્રદેશ એક મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે અને તે સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર કોટન રિસર્ચનું ઘર પણ છે.કૃષિ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે હાલમાં પ્રોત્સાહન વધારા અંગે કોઈ સૂચના જારી કરી નથી કે સ્વદેશી કપાસની ખેતી હેઠળના વાવેતર વિસ્તાર અંગે વિગતવાર અહેવાલની વિનંતી કરી નથી - જે યોજનાના અમલીકરણ માટે એક પ્રક્રિયાગત પૂર્વશરત છે.કૃષિ વિભાગના નાયબ નિયામક સુખબીર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ખેડૂતો સત્તાવાર સૂચના જારી થયા પછી જ વધેલી પ્રોત્સાહન રકમનો લાભ મેળવી શકશે.હાલમાં, લગભગ 17,000 એકર વિસ્તારમાં આશરે 7,000 ખેડૂતો સ્વદેશી કપાસની ખેતી કરે છે, જેમને આ યોજના હેઠળ સહાય મળે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી, ખેડૂતો કપાસની ખેતીથી દૂર રહી રહ્યા છે - મુખ્યત્વે ઉત્પાદન ખર્ચ, ગુલાબી ઈયળના ઉપદ્રવ અને પાકના રોગોની ચિંતાને કારણે - જેના પરિણામે કપાસના વાવેતર હેઠળના કુલ વિસ્તારમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.દરમિયાન, વિધાનસભા સત્ર દરમિયાન પણ આ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. સિરસાના કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ગોકુલ સેતિયાએ પ્રોત્સાહન યોજનાના વિસ્તરણની હાકલ કરી હતી અને સ્વદેશી કપાસની ખેતી માટે સમર્પિત ઘટતા વાવેતર વિસ્તાર પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. બજેટ સત્ર દરમિયાન સરકારે જાહેર કરેલી કૃષિ પ્રોત્સાહન યોજનાઓમાં શામેલ છે: સ્વદેશી કપાસ માટે પ્રતિ એકર ₹4,000 નું પ્રોત્સાહન; વૈકલ્પિક પાકો (ડાંગર સિવાય) માટે ₹2,000 નું વધારાનું બોનસ; બાગાયતી વીમા યોજનાનો વિસ્તરણ; શેરડીની ખેતી અને મધમાખી ઉછેરને પ્રોત્સાહન; અને પશુચિકિત્સા માળખાનો વિસ્તરણ.વધુ વાંચો :- ખરીફ યોજના: કપાસમાં ઘટાડો, મકાઈમાં વધારો
જલગાંવમાં ખરીફ આયોજન: કપાસના વાવેતરમાં ઘટાડો થવાના સંકેતો; મકાઈના વાવેતરમાં સંભવિત વધારોજલગાંવ (મહારાષ્ટ્ર) માં કૃષિ વિભાગે આગામી ખરીફ સિઝન માટે પ્રારંભિક તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. નજીક આવતી સિઝન માટે, જિલ્લામાં કુલ 739,736 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવણીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેના આધારે બીજની જરૂરિયાતનો અંદાજ ઘડવામાં આવ્યો છે.કૃષિ વિભાગ અનુસાર, આ વર્ષે કપાસના વાવેતર માટે સમર્પિત વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં કપાસનું વાવેતર સતત આશરે 442,000 હેક્ટરમાં થયું છે, પરંતુ આ વર્ષે પણ તે લગભગ સમાન સ્તર સુધી મર્યાદિત રહેવાનો અંદાજ છે. પરિણામે, આશરે 2.21 મિલિયન પેકેટ કપાસના બીજની માંગ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે, જેમાં 2.185 મિલિયન પેકેટ બીટી કપાસ બીજ અને 24,000 પેકેટ નોન-બીટી બીજનો સમાવેશ થાય છે.તેનાથી વિપરીત, સોયાબીન અને મકાઈના વાવેતર હેઠળના વિસ્તારમાં વધારો થવાની ધારણા છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા ઓછા વરસાદ અને કપાસના બજાર ભાવમાં નબળા રહેવાની આગાહીને કારણે, ખેડૂતો વૈકલ્પિક પાક તરફ વધુને વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.સોયાબીનના વાવેતર માટે પ્રસ્તાવિત વિસ્તાર 47,000 હેક્ટર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેના માટે આશરે 24,675 ક્વિન્ટલ બીજની જરૂરિયાત છે. દરમિયાન, મકાઈના વાવેતરમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ચાલુ વર્ષ માટે, મકાઈ માટે પ્રસ્તાવિત વિસ્તાર 175,036 હેક્ટર છે, જેમાં 26,255 ક્વિન્ટલ બીજની જરૂરિયાત છે. વધુમાં, અન્ય પાકો માટે સૂચિત વિસ્તાર અને બીજની જરૂરિયાતો નીચે મુજબ છે:કપાસ: 442,000 હેક્ટર - 9,950 ક્વિન્ટલમકાઈ: 175,036 હેક્ટર - 26,255 ક્વિન્ટલસોયાબીન: 47,000 હેક્ટર - 24,675 ક્વિન્ટલજુવાર (જુવાર): 15,500 હેક્ટર - 1,550 ક્વિન્ટલતુવેર (તુર): 18,000 હેક્ટર - 945 ક્વિન્ટલલીલા ચણા (મૂંગ): 17,500 હેક્ટર - 578 ક્વિન્ટલકાળા ચણા (ઉરદ): 16,500 હેક્ટર - 866 ક્વિન્ટલબાજરી (બાજરી): 5,500 હેક્ટર - 220 ક્વિન્ટલકૃષિ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, એક બેઠક પણ યોજવામાં આવશે. આગામી દિવસોમાં આ યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે.વધુ વાંચો :- રૂપિયો 08 પૈસા વધીને 92.58 પર ખુલ્યો.
રૂપિયો 08 પૈસા વધીને 92.58/USD પર ખુલ્યો.ગુરુવારના બંધ 92.66 ની સરખામણીમાં શુક્રવારે ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો 08 પૈસા વધીને 92.58 પર ખુલ્યો.વધુ વાંચો :- ભારત-અમેરિકા વેપાર પોર્ટલ શરૂ: નવી તકો
ભારત-અમેરિકા વેપાર સુવિધા પોર્ટલ શરૂ; નવી તકોની અપેક્ષાનવી દિલ્હી: ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વેપાર સંબંધોને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા, ભારતના વિદેશ સચિવ, વિક્રમ મિશ્રીએ વર્ચ્યુઅલી ભારત-અમેરિકા વેપાર સુવિધા પોર્ટલ શરૂ કર્યું. આ પોર્ટલનો હેતુ નવી વેપાર તકોને પ્રોત્સાહન આપવા, 'વ્યવસાય કરવાની સરળતા' વધારવા અને MSME અને સ્ટાર્ટ-અપ્સને ટેકો પૂરો પાડવાનો છે. વધુમાં, આ પહેલ 2030 સુધીમાં $500 બિલિયનના દ્વિપક્ષીય વેપાર લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં ફાળો આપે તેવી અપેક્ષા છે.લોન્ચ પ્રસંગે બોલતા, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે એક વિડિઓ સંદેશમાં ઉદ્યોગ ક્ષેત્રને આ પહેલનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને યુએસ બંનેમાં ઉદ્યોગ સંગઠનો, નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (EPCs) અને ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સે આ પોર્ટલને વેપાર વિસ્તરણ માટે અસરકારક વાહનમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે પરસ્પર સહયોગ વધારવો જોઈએ.તેને સમયસર અને ભવિષ્યલક્ષી પહેલ તરીકે વર્ણવતા, ગોયલે નોંધ્યું કે આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ DGFTના 'ટ્રેડ કનેક્ટ' પોર્ટલ જેવી પહેલોને વધુ મજબૂત બનાવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ પગલું ભારત-અમેરિકા ભાગીદારીની ઊંડાઈ અને તેના વધુને વધુ ગતિશીલ સ્વભાવને રેખાંકિત કરે છે.વધુ વાંચો :- રૂપિયો ૯૨.૬૬ પર સ્થિર બંધ થયો.
ગુરુવારે, ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે ૯૨.૬૬ પર બંધ થયો, જે તે સવારે ખુલ્યો હતો તે જ સ્તરે.બંધ સમયે, સેન્સેક્સ 931.25 પોઈન્ટ અથવા 1.20 ટકા ઘટીને 76,631.65 પર બંધ થયો હતો, અને નિફ્ટી 222.25 પોઈન્ટ અથવા 0.93 ટકા ઘટીને 23,775.10 પર બંધ થયો હતો. લગભગ 2054 શેર વધ્યા, 2046 શેર ઘટ્યા અને 126 શેર યથાવત રહ્યા.વધુ વાંચો :- યુદ્ધને કારણે કાપડ ઉદ્યોગને ₹3,000 કરોડનું નુકસાન થયું છે.
કાપડ ઉદ્યોગને ₹3,000 કરોડથી વધુનો ફટકો પડ્યો, યુદ્ધથી વ્યવસાય પર અસર પડીકોલ્હાપુર: પશ્ચિમ એશિયામાં એક મહિનાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર હવે રાજ્યના કાપડ ઉદ્યોગ પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. યુદ્ધ હાલ પૂરતું બંધ થઈ ગયું હોવા છતાં, તેની ઉદ્યોગની આર્થિક સ્થિતિ પર ગંભીર અસર પડી છે. કાચા માલના ભાવમાં - ખાસ કરીને કપાસ અને યાર્ન - આશરે ૧૫ ટકા ટકાનો તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.વધતા ખર્ચ, ઘટતી માંગ અને નિકાસમાં મંદીના કારણે ઉદ્યોગ ગંભીર સંકટમાં ધકેલાઈ ગયો છે. ટેક્સટાઇલ ફેડરેશનના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યના કાપડ ઉદ્યોગને ગયા મહિનામાં ₹3,000 કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. તેનો સામનો કરવા માટે, ઘણા એકમોએ ઉત્પાદન ઘટાડ્યું છે - કેટલાકે એક શિફ્ટ બંધ કરી દીધી છે, જ્યારે અન્ય બે દિવસનું કાર્ય સપ્તાહ અપનાવી રહ્યા છે.કાચા તેલમાંથી બનેલા માનવસર્જિત રેસાના ભાવમાં પણ લગભગ 15 ટકાનો વધારો થયો છે. યુદ્ધ પહેલાં, કપાસ અને યાર્નના ભાવ લાંબા સમય સુધી સ્થિર રહ્યા હતા, જેના કારણે ઉત્પાદન ખર્ચ નિયંત્રણમાં રહ્યો હતો. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ ગઈ છે.માત્ર એક મહિનામાં, 29 મીમી ગ્રેડ કપાસનો ભાવ પ્રતિ બેલિંગ ₹54,000 થી વધીને ₹61,000 પ્રતિ બેલિંગ થયો છે. 5 કિલોના યાર્નના બંડલનો ભાવ ₹1,260 થી વધીને ₹1,415 થયો છે.બીજી બાજુ, ફિનિશ્ડ ગાર્મેન્ટના ભાવમાં માત્ર નજીવો વધારો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, પોપલિન જેવા કાપડમાં પ્રતિ મીટર માત્ર ₹1 નો વધારો થયો છે. માંગમાં ઘટાડાને કારણે ઉદ્યોગ ચિંતિત છે.ક્ષેત્રવાર નુકસાન:* વણાટ: ₹1,000 કરોડ* સ્પિનિંગ મિલો: ₹800 કરોડ* પ્રોસેસિંગ: ₹400 કરોડ* ગાર્મેન્ટ્સ: ₹1,100 કરોડઆ કટોકટીને કારણે, સ્પિનિંગ મિલોએ સરેરાશ 2-3 દિવસ માટે ઉત્પાદન બંધ કરવું પડી રહ્યું છે. નવા ઓર્ડર લગભગ બંધ થઈ ગયા છે, અને નિકાસ પણ ધીમી પડી ગઈ છે. ઉદ્યોગ સંગઠનોની સમીક્ષા બાદ, કાપડ ઉદ્યોગસાહસિક કિરણ તારલેકરને ડર છે કે કુલ નુકસાન ₹4,000 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે.વધુ વાંચો :- રૂપિયો 08 પૈસા ઘટીને 92.66 પર ખુલ્યો
રૂપિયો 08 પૈસા ઘટીને 92.66/USD પર ખુલ્યો.ગુરુવારે ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો 08 પૈસા ઘટીને 92.66 પર ખુલ્યો, જે બુધવારે 92.58 ના બંધ સ્તરથી શરૂ થયો હતો.
બુધવારે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે ૯૨.૬૪ પર ખુલ્યો અને બંધ થતાં ૬ પૈસા વધીને ૯૨.૫૮ પર બંધ થયો.બંધ સમયે, સેન્સેક્સ ૨,૯૪૬.૩૨ પોઈન્ટ અથવા ૩.૯૫ ટકા વધીને ૭૭,૫૬૨.૯૦ પર અને નિફ્ટી ૮૭૩.૭૦ પોઈન્ટ અથવા ૩.૭૮ ટકા વધીને ૨૩,૯૯૭.૩૫ પર બંધ થયો. લગભગ ૩૬૯૮ શેર વધ્યા, ૫૦૫ શેર ઘટ્યા અને ૯૦ શેર યથાવત રહ્યા.વધુ વાંચો:- ગિરિરાજ સિંહ: કેન્દ્ર ટેક્સટાઇલ પીએલઆઈનો ₹૧૦,૬૮૩ કરોડનો વિસ્તાર કરશે
કેન્દ્ર રૂ. 10,683 કરોડ ટેક્સટાઈલ પીએલઆઈ હેઠળ ઉત્પાદન કવરેજનું વિસ્તરણ કરશે, ગિરિરાજ સિંહ કહે છેકેન્દ્રીય મંત્રી ગિરિરાજ સિંહે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે, ટેક્સટાઇલ સેક્ટર માટે કેન્દ્ર તેની ₹10,683-કરોડની પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાનો વ્યાપ વધારવા માટે તૈયાર છે.પીટીઆઈ સાથે વાત કરતા, સિંહે પુષ્ટિ કરી કે સરકાર યોજના હેઠળ યોગ્ય ઉત્પાદન શ્રેણીઓની સૂચિ "ચોક્કસપણે વિસ્તૃત" કરશે. હાલમાં, PLI માનવસર્જિત ફાઇબર (MMF) એપેરલ, ફેબ્રિક્સ અને ટેકનિકલ ટેક્સટાઇલ જેવા સેગમેન્ટને આવરી લે છે.સૂચિત વિસ્તરણથી વ્યવસાય કરવાની સરળતામાં સુધારો કરીને, નવા રોકાણોને આકર્ષિત કરીને અને એકંદર ક્ષેત્રીય વૃદ્ધિને વેગ આપીને ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે. તે રોજગારી પેદા કરવા અને વૈશ્વિક કાપડ બજારમાં ભારતની સ્થિતિને મજબૂત કરવા સરકારના વ્યાપક દબાણ સાથે પણ સંરેખિત છે.સિંઘે નોંધ્યું હતું કે તાજેતરના વર્ષોમાં આ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું છે. જ્યારે ટેકનિકલ કાપડ પર અગાઉ મર્યાદિત ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે વર્તમાન નીતિ માળખું તેમના વિકાસ પર મજબૂત ભાર મૂકે છે, જે બદલાતી ઉદ્યોગ ગતિશીલતા અને વધતી વૈશ્વિક માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે.વધુ વાંચો:- ભારતમાં કપાસનો વાવેતર વિસ્તાર અને ઉત્પાદન આગામી સિઝનમાં વધવાની શક્યતા: USDA
