યુદ્ધને કારણે કપાસના ભાવ 8,500 થી વધી ગયા, પરંતુ ખેડૂતોને લાભ નથી મળ્યો
મહારાષ્ટ્ર (સેલુ): અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે કપાસની માંગ વધી છે, જેના કારણે તેના ભાવમાં વધારો થયો છે. એક ખાંડી (બે ગાંસડી)નો ભાવ રૂ.53 હજારથી વધીને રૂ.58 હજાર થયો છે. બુધવારે, કૃષિ ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ પરિસરમાં ખાનગી વેપારીઓએ કપાસના રૂ. 8,400 થી રૂ. 8,500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધીના ભાવ આપ્યા હતા.
જો કે ખેડૂતોને આ વધેલા ભાવનો બહુ ફાયદો નથી મળી રહ્યો, કારણ કે જિલ્લા અને તાલુકા કક્ષાએ ખેડૂતો કપાસ વેચવા માટે લગભગ દોડી ગયા છે. આ વર્ષે ખરીફ સિઝનમાં ભારે વરસાદને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો હતો અને શરૂઆતના તબક્કામાં ઓછા ભાવને કારણે ખેડૂતોએ મર્યાદિત માત્રામાં જ કપાસનું વેચાણ કર્યું હતું. છેલ્લા એક મહિનાથી બજારમાં કપાસનું આગમન બંધ થઈ ગયું છે, જેના કારણે સિઝન લગભગ પૂરી થઈ ગઈ છે.
અગાઉ, ખાનગી વેપારીઓ દ્વારા કપાસની કિંમત 7,200 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતી, જ્યારે કોટન કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (CCI) એ પણ તેની ખરીદી બંધ કરી દીધી હતી. બજારમાં કપાસની અછતના કારણે જીનીંગ મિલોમાં ઉત્પાદન પણ છેલ્લા એક મહિનાથી ઠપ્પ થઈ ગયું છે.
તિરુપતિ કોટન ઈન્ડસ્ટ્રીઝ એન્ડ ઓઈલ મિલ, વાલુરના રિતેશ તોશનીવાલના જણાવ્યા અનુસાર, "યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠાને અસર થઈ છે અને ભાવમાં વધારો થયો છે. તેના કારણે સિન્થેટિક થ્રેડના વિકલ્પ તરીકે કપાસની માંગમાં વધારો થયો છે. હવે કપાસના ભાવ સાડા આઠ હજાર રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયા છે, પરંતુ ખેડૂતો તેને તરત જ વેચી રહ્યા છે. ઓછા વેપારી ખરીદી કરી રહ્યા છે."
આ વર્ષે કેન્દ્ર સરકારની નીતિ હેઠળ દેશમાં 40 લાખ ગાંસડી કપાસની આયાત કરવામાં આવી હતી, જ્યારે સામાન્ય રીતે આ આંકડો 10 લાખ ગાંસડીનો હોય છે. આયાતમાં વધારો થયો તે પહેલા કપાસનો ભાવ ખાંડીદીઠ રૂ.55-56 હજાર હતો, જે ઘટીને રૂ.52-53 હજાર થયો છે. હવે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધના કારણે માંગમાં ઉછાળો આવ્યો છે અને કિંમતો ફરીથી વધવા લાગી છે.
સીસીઆઈ દ્વારા ક્વિન્ટલ દીઠ રૂ. 8,100ના ટેકાના ભાવે ખરીદી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ વધુ ભેજવાળા કપાસને ઓછા ભાવે લેવામાં આવ્યો હતો. વેપારીઓએ ગુણવત્તાના આધારે રૂ. 7,200 થી રૂ. 7,700 સુધીના ભાવ આપ્યા હતા. હવે મુખ્યત્વે વેપારીઓને વધેલા ભાવનો લાભ મળી રહ્યો છે, કારણ કે ખેડૂતો પાસે સ્ટોક બચ્યો નથી.