ખાનદેશ પ્રદેશમાં કપાસ બજાર હાલમાં મર્યાદિત આવક અને ઘટતા ઉત્પાદનને કારણે સમાચારોમાં છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, દેશભરમાંથી દરરોજ આશરે 3,000 થી 3,500 ક્વિન્ટલ કપાસની આવક થઈ રહી છે, જે ગત સિઝનની સરખામણીએ ઘણી ઓછી છે. ઓછા પુરવઠાને કારણે બજારમાં ભાવમાં ધીમે ધીમે સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
જ્યારે સીઝનની શરૂઆતમાં (ઓક્ટોબરના મધ્યમાં) કપાસની દરરોજ 6,000 થી 7,000 ગાંસડીઓ બજારમાં આવી રહી હતી, ત્યારે હવે તેની આવકમાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. નિષ્ણાતોના મતે આ વર્ષે કપાસના વાવેતરમાં ઘટાડો, પાક પર રોગચાળો અને ભારે વરસાદને કારણે ઉત્પાદનને અસર થઈ છે.
ગ્રામીણ સ્તરે કપાસનો મહત્તમ ખરીદ દર હાલમાં ક્વિન્ટલ દીઠ ₹8,000ની આસપાસ છે, પરંતુ ખેડૂતો પાસે ઓછા સ્ટોકને કારણે તેઓ આ ભાવનો પૂરો લાભ લઈ શકતા નથી. મોટાભાગના ખેડૂતો ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ વચ્ચે તેમની ઉપજ વેચી ચૂક્યા છે, જેના કારણે બજારમાં પુરવઠો વધુ ઘટ્યો છે.
આગામી 10 થી 15 દિવસમાં આવક 1,500 થી 2,000 ક્વિન્ટલ સુધી મર્યાદિત રહેવાની ધારણા છે. આ જ કારણ છે કે ભાવમાં મોટા ઘટાડાની શક્યતા ઓછી માનવામાં આવે છે.
ખાનદેશ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં જિનિંગ અને પ્રેસિંગ એકમોને પણ ઓછી આવકો અસર કરી રહી છે, જ્યાં કામગીરી ધીમી પડી છે. વિવિધ પ્રદેશોમાં ભાવમાં તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે, પરંતુ સારી ગુણવત્તાવાળા કપાસ માટે પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹8,000નું સ્તર ઊંચું છે.
ઉત્પાદન મોરચે સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે. આ વર્ષે ઘણા વિસ્તારોમાં ઉત્પાદન માત્ર 80 કિલોથી 1 ક્વિન્ટલ પ્રતિ એકર રહ્યું છે. ભારે વરસાદથી પાકને વ્યાપક નુકસાન થયું છે, જેના કારણે કુલ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. એક અંદાજ મુજબ આ વખતે ખાનદેશમાં 20 લાખ ગાંસડીના ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક હાંસલ નહીં થાય.
એકંદરે, ઓછા ઉત્પાદન અને મર્યાદિત આવકને કારણે કપાસનું બજાર હાલમાં તેજીનું છે, જ્યારે ખેડૂતો માટે સ્ટોકની અછત એક મોટો પડકાર છે.
